Otuđeni i dezorijentirani Benjamin Braddock završio je studij. Njegovi imućni roditelji žele da počne graditi karijeru, a gđa Robinson, sredovječna privlačna supruga očeva partnera, uvodi ga u seks. Benjamin se međutim zaljubi u Elaine, privlačnu i nevinu kći Robinsonovih…
Temeljno jednostavnu priču ambigvitetna svršetka, žanrovski u modusu humorne melodrame sa satiričnim elementima, Mike Nichols (Oscar za režiju) stilski je nadopunio modernističkim postupcima te prilagodio senzibilitetu 1960-ih. Raspon se primijenjenih formalnih postupaka kreće od montažnih sklopova s drastično neočekivanim izmjenama kuta i plana snimanja, preko poigravanja odnosom subjektivnog i objektivnog kadra te postavljanja u isti dramski prostor različitih vremensko-prostornih zbivanja, do uporabe kosoga kadra, preklapanja zvuka sljedećega kadra sa slikom prethodnog, radikalne uporabe zooma, flash kadrova i repetitivnih kadrova, intenzivne uporabe krupnih planova te znakovitih kompozicija kadra.
Iako vezan za kontrakulturu 1960-ih (napose motivom sukoba korumpiranih starijih naraštaja i »nevine« mladeži), film ne operira političkim motivima u užem smislu, a socijalni su potisnuti u korist individualne psihološke problematike. Povezujući žanrovsku tradiciju i privlačne melodije Simona i Garfunkela s naslijeđem Ejzenštejna i Godarda te duhom vremena, Diplomac je postao najpopularnijim izdankom kratkotrajnoga holivudskog modernizma druge polovice 1960-ih prije nadiranja takozvanog Novog Hollywooda koji je prije bio neka vrsta sinteze modernizma i postmodernizma, premda su ta terminološka određenja vrlo nestabilna.
Spomenimo i da je naslovna rola bila probojna uloga za Dustina Hoffmana koja mu je donijela nominaciju za Oscara, a film je ukupno imao sedam nominacija, i to u najvažnijim kategorijama (najbolji film, režija, glavni glumac i glumica – Anne Bancroft, najbolja sporedna glumica – Catherine Ross, adaptirani scenarij, fotografija), od kojih je potvrđena samo jedna – Mikeu Nicholsu za (doista bravuroznu) režiju.
Autor komentara: Damir Radić